Anasayfa / Beslenme / İPesah nedir? Beslenmede ne gibi değişiklikler olur?

İPesah nedir? Beslenmede ne gibi değişiklikler olur?



İPesah nedir? Beslenmede ne gibi değişiklikler olur?

Pesah, Hamursuz Bayramı demektir. Bir Paskalya günü olarak her yıl 8 gün kutlanır. Tevrat’a göre Mısır’da firavunun köleleri olarak kullanılan ve üzerlerine ağır işler yüklenen Ya-hudiler, Tanrı’nın yardımıyla Musa Peygamber’in önderliğinde Mısır’dan çıkarlar. Ancak bu çıkış o kadar acele ve apar topar olmuştur ki, Yahııdiler kendileri için hazırladıkları ekmeklerin hamurlarının mayalanmasını beklemeden pişirirler bu yüzden bu bayramda mayalı hiçbir ürün tüketilmez, işte bunun anısına “Hamursuz Bayramı”nda mayasız ekmek pişirilip yenir. Pesah boyunca Museviler mayasız hamurdan yapılmış matsa adındaki ekmeği yerler. Yahııdiler de pırasa köftesi (kızarmıştır) kutsal yaygın bir şekilde yenen bir yemektir. Bu yemek bütün dinsel günlerde pişirilip yenir.

Hamursuz Bayramı’nda yasaklanmış yemekler:

• Kabaran veya mayalanan hiçbir ürünü tüketmezler.

• Buğday, arpa, çavdar, yulaf ve spelt adı verilen tahılları ve bundan üretilmiş yan ürünleri de (makarna, bira, ekmek vs) evlerinde bulundurmazlar.

• Şarap içerler.

Özel yemekler

Gehakte leber (ciğer ezmesi): Almanya-Fransa sınırındaki Alsa-ce yöresi kaynaklı olup, tavuk veya dana ciğeri, soğan, yumurta ve çeşitli baharatlardan yapılıp sadece özel günlerde sunulan bir iştah açıcı.

Borschtsch (borşç çorbası): Rus, Ukraynalı ve Polonyalı Yahu-dilerin lahana veya pancar ağırlıklı sığır etli çorbası.

Özellikle dar gelirli ailelerde, çoğu kez sofranın tek yemeğiydi.

Kartofelkugel (patates mücveri): Pancarlı Rus salatasıyla gerek tek başına, gerekse garnitür olarak sunulan, yapımı kolay görünse de kıvamını tutturmak zor olan, zengin-fa-kir her evde pişen bir yemek.

Teiglach (ballı lokma): aslında bizim bildiğimiz lokmalara o kadar uzak da olmayan, ancak bal ağırlıklı ve isteğe bağlı olarak, zencefil de katılarak hazırlanan, özellikle çocukların bayıldığı bir tatlı.

Gefiltes Huhn (kayısı dolmalı tavuk): çağdaş deneysel mutfak kültürünün bir öncüsü olarak, Aşkenaz Mutfağı’nda belki de ilk kez et ile meyvelerin birlikte pişirildiğini görüyoruz.

Kartofelknishes (patates böreği): yeşil salata ile – Yapımı zor, ancak tadı nefis ve İstanbul’un hiçbir yerinde bulamayacağınız, değişik bir çeşni.

Honiglekach (ballı pasta): özellikle “yılın tatlı geçmesi için”, Eylül ayında kutlanan Yahudi Yılbaşısı “Roş-Aşana” bayramında sunulan ve ilk yapım tarifleri XII. yüzyıla kadar geri giden özel bir tatlı…



Kuçarikas (patlıcanlı, peynirli bir özel yemek): Sefarad Yahudilerinin yemek öncesi, börek yerine, kimi zaman da sabah kahvaltılarını zenginleştirdikleri soğuk veya ılık servis edilen özel bir yiyecek.

Borekas (peynirli, patatesli hamur işi): zeytinyağıyla hazırlanan bu hamur, içi patates, patlıcan veya peynirli bir karışımıyla doldurulduktan sonra yemek öncesinin veya kahvaltıların vazgeçilmez yiyeceklerden biri olarak sofraya getirilir.

Avas Kon espinaka (kuru fasulyeli ıspanak): mutfak tasarrufunda çok başarılı olan Sefarad mutfağına özgü et suyunda pişirilen, doyurucu ve lezzetli bir sebze bakliyat birlikteliği.

Armi de tomat (domates yahnisi): birbirinden leziz yahnileriyle ünlü Sefarad mutfağında, domatesin en bol olduğu yaz aylarında tavuk veya et suyuyla pişen bu “armi” en lezizlerinden biri olarak tanınır.

Albóndigas de prasa (pırasa köftesi): işte Sefarad mutfağıyla özdeşleşmiş bir başka yemek. Cuma akşamlan mutfaklardan sızan enfes kızartma kokularına dayanamayan komşulara ikramı şart olan pırasa köftesi. Yumurtayla kızartılmış kıymalısının da, fırından çıkan peynirlisinin de tadına doyulmaz.

Arroz kon kaide de gayna (tavuk suyuna pilav): birçok yemek gibi pilavın da tavuk suyunda pişeni tercih ediliyordu Sefarad sofralarında.

Kurabiye de pesah (Pesah kurabiyesi): Hamursuz bayramlarında kahve veya çay kurabiyesiz geçiştirilemezdi. Tarçın, ceviz, hamursuz unu ve çeşitli tatlandırıcılarla bezenen bu kurabiye bayram haricinde pek yapılmadığından yıl boyunca özlenirdi.

Kaşer (Koşer)

• Karada yaşayanlardan geviş getiren ve çifttirnaklı olan hayvanların yenmesi serbest, bu özelliği taşımayanlar ise yasaktır, bunlara ilaveten tavşan ve deve eti yasaktır.

• Her türlü böcek, sürüngen ve kemirgenin yenilmesi yasaktır.

• Kuşlardan Tevrat’ta ismi geçen 20 kuş dışında kalanların yenilmesi yasaktır.

• Balıklardan pullu ve yüzgeçli olanlar dışında kalanların, kabuklu hayvanların (midye, istiridye) ve ahtapot, kalamar, ıstakoz, karides, kerevit, yengeç, deniz kestanesi yenilmesi yasaktır.

• Yenilmesi yasak olan hayvanlardan çıkan yumurta, süt gibi her türlü ürünün (bal hariç) yenmesi yasaktır.

Yenilmesi serbest olan hayvanların kesiminin Şehita adı verilen özel bir kesim tekniğiyle bu işin eğitimini almış ve anatomi bilgisi olan Şohet adında yetkili tarafından yapılması gereklidir.




Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.