Anasayfa / Sağlık ve Hastalık Bilgileri / Doktor İlaçla İlgili Bilgilendirmiyorsa Hasta Ne Yapsın?

Doktor İlaçla İlgili Bilgilendirmiyorsa Hasta Ne Yapsın?



Reçetenizdeki ilaçları nasıl kullanacaksınız?

Doktor İlaçla İlgili Bilgilendirmiyorsa Hasta Ne Yapsın?

Hekimler, ilaçların kullanım şekilleri, yan etkileri ve ilaç etkileşimleri konusunda gerçekten yeterli bilgiye sahip mi? Ya da acaba kaç hekim önerdiği ilaçlarla ilgili dikkat edilmesi gerekenleri hastalarına anlatabiliyor? Hastasını ve hasta yakınını bu konuda bilgilendirebilmek, uyarabilmek için yeterli zamanı oluyor mu?

Size ülser teşhisi koyup, ilaç tedavisi öneren hekiminiz… Babanızın kalp kapağı ameliyatı sonrasında reçeteye pıhtı önleyici ilaç yazan kalp damar cerrahisi uzmanı… KOAH hastası eşinize solunum yolu ile alınan sprey ilaçları tavsiye eden göğüs hastalıkları uzmanı…

Çoğu hekimin, hastalarını ilaçlar ve kullanımları konusunda yeterince bilgilendirmediği kanısındayım. Devlet hastanelerinde aşırı kalabalık, özel hastanelerde ise daha çok hastaya bakıp kârlılığı yükseltme hedefi yüzünden hekimler hastalarına son derece sınırlı bir zaman ayırabiliyorlar. Zamanın çoğu hastanın yakınmalarının dinlenmesiyle, muayeneyle ve tetkiklerin incelenmesiyle geçiyor. Sıra tedaviye gelince, reçeteyi yazan hekim ilaçların kaç kere alınacağı, ne kadar süre kullanılacağı konusunda birkaç cümle söylüyor. Ve görüşme hangi ilaç neye yarar, nasıl alınır diye tam anlamadan bitiveriyor. Yani en az süre, reçete konusunda hastanın bilgilendirilmesine kalıyor.

KOAH HASTASI ANNEM İLACINI YANLIŞ UYGULAYINCA…

Peki, KOAH tedavisinde solunum yolu ile alman sprey şeklinde bir ilaç öneriliyorsa, hastanın nelerden kaçınması gerekir? Örneğin, KOAH hastası annem ilaç kullanımıyla ilgili doktorunun kendisini bilgilendirmemesinin sıkıntılarını ses kısıklığı, gıcık, geceleri uyutmayan öksürük krizleri ve boğazında oluşan pamukçuk benzeri oluşumlar şeklinde yaşadı.

Aynı dertten muzdarip bir öğretmen arkadaşı ilaçları kullanırken ağzını iyice çalkalayıp gargara yapmazsa bu tür yakınmaların ortaya çıkabileceğini söyledi. Gittiği özel hastanedeki genç doktor annemi bu konuda uyarmamıştı ama KOAH hastası bir arkadaşının ikazı imdadına yetişmişti.

BOĞAZ PASTİLİ DEYİP GEÇMEMEK GEREK!

Benim de başıma ilaçların kullanımıyla ilgili tatsız olaylar geldi. Doktorumun önerdiği bir boğaz pastilinin prospek-tüsünde “ileus” öyküsü olanların kullanmaması gerektiği yazıyordu. Oysa ben bağırsak tıkanması nedeniyle geçmişte bir ameliyat geçirmiştim.

Tabii ki, ilaç kullanım kılavuzunda yazılanları dikkate aldım. Başka bir doktora danışarak farklı bir boğaz pastili kullandım. Hekimlerin boğaz pastili gibi çoğumuzun önemsemediği ilaçlarda bile, kullanılmaması ya da dikkatli olunması gereken durumlarla ilgili hastalarını bilgilendirmesi gerekmez mi?

DOĞUM KONTROL HAPIMI ALMAYI UNUTUNCA…

Yıllar önce de jinekoloji uzmanımın doğum kontrol hapı kullanımı konusunda beni yanlış yönlendirmesi nedeniyle çok ciddi bir sıkıntı yaşadım.

Doğum kontrol hapımı almayı unutmuştum. “Ne yapayım?” diye doktorumu aradım. “Bugün iki tane birden al”dedi.

Ertesi sabah uyandığımda göz kapaklarımda, dudaklarımda hafif şişlik ve ellerimde kaşınma vardı. O güne kadar herhangi bir gıda maddesine ya da ilaca karşı alerjisi olan biri değildim. Hiç böyle bir yakınmam olmamıştı, “Acaba şişlik ve kaşıntının doğum kontrol hapıyla ilgisi olabilir mi?”diye endişelenerek ilacın kullanım kılavuzunu okudum. “Kaşıntı, alerji hallerinde kesinlikle almayınız”yazıyordu. Gene jinekologumu arayıp, ilaç prospektüsünde yazılanları söyledim. Doktorum, “Sen hapım almayı sakın ihmal etme. Sonra hormon düzeninin bozulur, düzeltmekte zorlanırız. Hissettiğin yakınmalar doğum kontrol hapından değildir” dedi.

Kadın hastalıkları ve doğum uzmanımın tavsiyesine uyarak doğum kontrol hapını tekrar içtim. Ertesi gün gözümü açtığımda dudaklarımdaki, göz kapaklarımda şişlik yüzünden aynadaki görüntümden korktum. Bütün vücudumda kaşıntılı kırmızı kabartılar vardı. Gittiğim alerji uzmanı “Şanslısın daha ciddi alerjik tablolar olmamış” diyerek, acilen tedaviye başladı. Yaşadığım bu ilaç alerjisi olayındaki en büyük hatam, iç sesime kulak vermeyip, doktorumun söylediklerini dinlememdi. Oysa vücudumu tanımalı, verdiği reaksiyonu ciddiye almalıydım.



KAN SULANDIRICI İLAÇ KULLANAN HASTALAR

Geçtiğimiz günlerde telefonda konuştuğumuz bir arkadaşım ise pıhtı önleyici ilaç içmesine rağmen kanın sulanma değerlerinin bir türlü ideal seviyeye gelemediğinden yakındı. “Yiyeceklerine içeceklerine, dikkat ediyor musun peki?” diye sorduğumda “Yooo, ne ilgisi var ki?” diye sormaz mı!

Eşim de kan sulandırıcı ilaç kullanıyordu. Eşimin kardiyoloji uzmanının uyarılarından bahsettim. Kan sulandırıcı kullananların dikkat etmesi gerekenlerle ilgili broşürü bulup, yazılanları okumaya ve doktorumuzun önerilerini sıralamaya başladım.

“Özellikle K vitamini açısından zengin, marul, lahana, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler, bezelye, karaciğer ve alkol aşırı miktarda tüketildiğinde kanın sulanma oranını gösteren INR sonucunu etkileyebilir. Doktorumuz bazı ağrı kesicilerin de böyle yan etki yapabileceğini belirtiyor. Aşırı sarımsak yenmesi, yeşil çay, zencefilin fazla tüketimi de önerilmiyor” dedim.

“Doktorum bunlardan bana hiç bahsetmedi” diye yanıt verdi.

HASTALARIN İLAÇ TEDAVİSİYLE İLGİLİ BİLGİLENDİRİLME HAKKI

Acaba hekimlerin ne kadarı ilaçların etki mekanizmaları kadar, yan etkileri, kullanılmaması gereken durumlar konusunda gereken bilgilere sahip? İlaç mümessillerinin tanıttığı ya da çeşitli menfaat ilişkileri içinde olduğu bir firmanın ürettiği ilacı tavsiye eden hekimler yok mu? Sayıları çok az olsa da, maalesef var.

Hastalık süreci ve cerrahi yöntemler kadar ilaç tedavisiyle ilgili bilgilendirilmek de en temel hasta haklarının başında geliyor. Ancak bu konu ne hastalar, ne de hekimler tarafından yeterince önemseniyor.

Diyorlar ki; “İlaç prospektüsleri hekimler için hazırlanır ve o nedenle tıbbi kelimeler içerir.” Oysa ben bilinçli bir hasta olarak kendimin ya da yakınlarımın başıma gelen onca tatsız deneyimden sonra, kullanım kılavuzlarındaki ilaçların kullanım şekli, yan etkiler ve ilaç etkileşimleri bölümüne mutlaka bakıyorum. İlaç tedavisi sırasında sağlığımı olumsuz etkileyebilecek, diğer hastalıklarımla, uygulanan tedavilerle karşılıklı etkileşime girebilecek bir durumla karşılaşırsam hemen doktorumu arıyorum.

Çok bilmiş hastaları çoğu doktor sevmez ama ne yapayım?

Yanlış!

Çoğu hekimin hastalarını ilaçlar ve kullanımları konusunda yeterince bilgilendirmediği kanısındayım. Devlet hastanelerinde aşırı kalabalık, özel hastanelerde ise daha çok hastaya bakıp, karlılığı yükseltme hedefi yüzünden hekimler hastalarına son derece sınırlı bir zaman ayırabiliyorlar. Zamanın çoğu hastanın yakınmalarının dinlenmesiyle, muayeneyle ve tetkiklerin incelenmesiyle geçiyor. En az süre ise reçete konusunda hastanın bilgilendirilmesine kalıyor.

“Özellikle K vitamini açısından zengin, marul, lahana, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler, bezelye, karaciğer ve alkol aşırı miktarda tüketildiğinde kanın sulanma oranını gösteren INR sonucunu etkileyebilir. Doktorumuz bazı ağrı kesicilerin de böyle yan etki yapabileceğini belirtiyor. Aşırı sarımsak yenmesi, yeşil çay, zencefilin fazla tüketimi de önerilmiyor” dedim.

“Doktorum bunlardan bana hiç bahsetmedi” diye yanıt verdi.

HASTALARIN İLAÇ TEDAVİSİYLE İLGİLİ BİLGİLENDİRİLME HAKKI

Acaba hekimlerin ne kadarı ilaçların etki mekanizmaları kadar, yan etkileri, kullanılmaması gereken durumlar konusunda gereken bilgilere sahip? İlaç mümessillerinin tanıttığı ya da çeşitli menfaat ilişkileri içinde olduğu bir firmanın ürettiği ilacı tavsiye eden hekimler yok mu? Sayıları çok az olsa da, maalesef var.

Hastalık süreci ve cerrahi yöntemler kadar ilaç tedavisiyle ilgili bilgilendirilmek de en temel hasta haklarının başında geliyor. Ancak bu konu ne hastalar, ne de hekimler tarafından yeterince önemseniyor.

Diyorlar ki; “İlaç prospektüsleri hekimler için hazırlanır ve o nedenle tıbbi kelimeler içerir.” Oysa ben bilinçli bir hasta olarak kendimin ya da yakınlarımın başıma gelen onca tatsız deneyimden sonra, kullanım kılavuzlarındaki ilaçların kullanım şekli, yan etkiler ve ilaç etkileşimleri bölümüne mutlaka bakıyorum. İlaç tedavisi sırasında sağlığımı olumsuz etkileyebilecek, diğer hastalıklarımla, uygulanan tedavilerle karşılıklı etkileşime girebilecek bir durumla karşılaşırsam hemen doktorumu arıyorum.

Çok bilmiş hastaları çoğu doktor sevmez ama ne yapayım?




Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.