Anasayfa / Cilt Bakımı - Cilt Sağlığı / Ciltlerde Akne Oluşum Süreci

Ciltlerde Akne Oluşum Süreci



Aknenin Mekanizması

Şimdi aknenin cilt üzerinde nasıl yapılandığını ve onun nasıl genel bir zarar verici olduğunu az çok biliyoruz.

Bu bölümde adım adım aknenin oluşma sürecini göreceğiz:

1. Gözenek, ölü deri hücreleriyle tıkanır.

Cildin düzenli olarak ölü hücreleri dışarı atıp kendini yenilediğini biliyoruz. Bazen hormonlar ciltteki yağ bezelerini çok canlandırır ve ölü hücreler gözeneklerde birikmeye başlar. Cilt hücreleri protein ve keratin bakımından zengindir. Vücut daha fazla cilt yağı ürettikçe daha fazla cilt hücresi hızlı bir şekilde yassılaşır ve gözenekleri tıkar.

2. Ölü cilt hücreleri, yoğun miktardaki cilt yağlarıyla karışır.

Bedenimiz stresin, beslenmemizin ve duygusal değişimlerin etkisiyle oluşan hormonal dürtülerle daha fazla cilt yağı üretir. Ölü cilt hücreleri bu yağlarla karışarak yapışkan bir maddeye dönüşürler. Bunun neticesinde bu karışım gözeneğin içini tamamen kapatır. Cilt yüzeyinin altında “Mikrokomedon” adı verilen ince bir yumru formunda kalırlar.

3. Bakteri bu gözeneğin içinde çoğalır.

Çok kısa zamanda, Propionibakterium (P. Akne) adlı bakteri bu gözeneğin içerisinde yeterli besini bulur, çoğalır ve kendi atıklarından zarar gören cilt iltihaplanmaya başlar. Bakteri cilt yağıyla beslenir ve atık olarak yağ asitlerini dışarı verir. Bu bakteriyel atıklar cilt hücre duvarlarını tahriş eder.

4. İltihaplanma artar.

Akne bakterisi yapısı gereği ürettiği iltihaplanmayla beraber cilt hücrelerinde saklı bulunan “interlökinler” denilen iltihaplanma öncesi sitokinlerin ve tümör doku ölümü faktörünün de katılmasını sağlar. Bu kimyasallar iltihaplanmayı artırırlar; çünkü hücre ya da nötrofil öldürücüleri kendilerine çekerler. Bu, irinin nasıl ortaya çıktığını göstermektedir. Kan ve lenf, çevredeki bölgenin şişmesine yol açar ve çevresini tıkar. Siyah noktaların oluştuğu bu bölgeler, gelecekte bu bakterinin yerleşmesi için yeni barınaklar demektir. İşte bu nedenledir ki tam biz yüzümüzü aknelerden temizlediğimizi sandığımız anda yeni bir tane daha ortaya çıkar.

5. Beyaz maddeler ya da irin oluşmaya başlar. Akyuvarlar, bakteri enfeksiyonlarına karşı ilk savunmalarını, yabancı hücre ve maddeleri yiyerek gerçekleştirirler. Küçük sivilce kabarcıklarının içinde gözüken irin çoğunlukla akyuvarlardır. Ayrıca Propionibakterium (P. Akne); lipazları, protazları ve diğer enzimleri açığa salarak doku zedelenmesine neden olmaktadır. İltihaplanma giderek kötüye gitmektedir. İltihaplanan gözenek şişer, genişler, kırmızıya döner ve iltihap dolar; bu, büyük bir sivilcenin işaretidir.



Eskiden irinin kötü bir şey olduğuna inanırdık fakat gerçekte bu, vücudun ürettiği en sağlıklı maddelerden biridir, içerisinde akyuvarlar, lifler, proteinler, enfeksiyonla savaşan diğer maddeler, yağ hücreleri ve su bulunur. İrini dışarı çıkarmak için sıkmaya teşebbüs etmeyin. Sıkmak yalnızca, gözenek artık kırmızı ve şişkin hâlde değilse gözeneğin içinde kalan artık cilt yağını temizlemek için yardımcı olabilir. Kitabın ilerleyen bölümlerinde nazik ve etkili (ve kaçınılmaz) bir biçimde olgun bir sivilceyi nasıl sıkacağımızı da öğreneceğiz.

6. Siyah nokta ve beyaz nokta formları.

Eğer gözeneğin yüzeyi çok dar olduğundan hava cilt yağı salgısına ve bakterilere ulaşmıyorsa bu durumda beyaz noktalar oluşur. Gözenek geniş olduğunda ve cilt yağı salgısı pigment hücrelerine yapışıp onları kapsarsa görülür bir biçimde siyah başlı kabarcık ya da siyah nokta oluşur. Eğer blokaj cilt yüzeyinin altında gerçekleşirse dışarıdan kırmızımsı bir nokta görülür. Bu aknenin büyüdüğüne işarettir ve gün yüzüne çıkmaya hazırdır. Bu nokta dokunmaya karşı hassastır ve görünürde beyaz nokta kalmamıştır.

7. Akne görünür olmaya başlamıştır.

Bu durumda bağışıklık sistemi akneye karşı nasıl bir yol izleyeceğinin kararına varmıştır. Eğer bağışıklık sistemi zayıf bir karşılık verirse iltihaplanma beyaz nokta altında oluşan akneye, bezeciğe ya da kiste dönebilir. Akyuvarlar, iltihaplı bölgenin çevresindeki önceden iltihabın tahrip ettiği dokuyu çok geçmeden temizleyeceklerdir.

8. Panik oluruz.

Çok geçmeden beyaz uçlu kırmızı bir kabarıklık belirmeye ve büyümeye başlamış ve bu durum bizi korkutmuştur. Salgıladığımız adrenalin ciltteki yağ bezecikle-rini uyarmış ve daha fazla cilt yağı üretmelerine neden olmuştur, bu da iltihaplanmayı artırır. Biz de salisilik aside ve benzoil peroksit veya bu tipteki antibiyotiklere başvururuz, bu da tahrişi artırır ve akyuvarların ölümüne yol açar, böylece iltihaplanma yükselir. Özellikle bu noktada sivilceyi sıkmaya çalışmamız tehlikelidir. Sivilceyi sıkmaya çalıştığınızda irinin patlamasına da neden olabilirsiniz ve dışarı patladığından daha çok içeriye doğru patlar, bu da iltihaplanmanın derinleşmesine ve neticesinde iz kalmasına neden olur.

9. Sivilce kurumaya başlamıştır.

Bizim yardımımız olsa da olmasa da sivilcenin çevresi çok yakında beden tarafından düzeltilecektir; ölü akyuvarlar, kuru cilt yağı partikülleri ve cilt hücreleri temizlenir ve neticesinde pul pul dökülürken iltihaplanma süresince melanin artıran siyah nokta ayrılmaya başlar. Ancak eğer bağışıklık sistemi zayıflarsa iltihaplanma derinlere doğru gider ve sivilceler bezeciğe veya bir kiste dönüşebilir, bu durumda medikal destek gerekebilir.

10. iyileşme sürecinde cilt tahriş olmuş ve zayıflamıştır.

Uyguladığımız yoğun dozda benzoil peroksit, salisilik asit veya klasik akne tedavileri ve sivilcelerin içindeki sitokinlerin cildi germesi, cildin zayıf düşmesine neden olmuştur. Akne tedavi losyonlarının sürüldüğü çevredeki hızlıca kuruyan maddeler pul pul olup cilt yağlarıyla birleşerek gözenekleri kapatır ve bu kötü döngü tekrar başlar.




Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.