Anasayfa / Beslenme / Cevizin faydaları

Cevizin faydaları



Sonbaharın ceviz hasat dönemi olduğunu biliyor muydun? Peki ya yediğimiz cevizlerin büyük
bölümünün Kaliforniya’dan geldiğini? Bunları ben de bilmiyordum ve bu güzel mevsimde Kaliforniya’ya yaptığımız keyifli hasat turunda öğrendim.

Muhtemelen ilk insanların karınlarını doyurmak için topladığı en önemli yiyeceklerden biriymiş ceviz… Tarih öncesinden, Neolitik Çağ’dan günümüze kadar gelen bu yolculuğunda, onu birçok coğrafya ve topluluk kucaklamış. Cevizin faydaları, eski Yunan ve Roma tıp yazılarında ayrıntılı şekilde anlatılmış. Hatta Yunanlar onu “karyon” (baş) diye adlandırmış çünkü ceviz kabuklu hâliyle insan kafatasına, kabuksuz olarak ise beyne benziyormuş. Aynı nedenle, 16. yüzyılda cevizin beyne faydalı olduğuna, kafa ile ilgili tüm hastalıkları iyileştirebileceğine inanılmış. Günümüzde ise son çalışmalar, ceviz tüketiminin bilişsel fonksiyonları iyileştirebildiğini gösteriyor. Kısacası, insanlık onunla ilgili hiç yanılmamış.

Cevizin faydaları bununla bitmiyor tabii. Omega-3 yağ asitleri (alfa-linolenik asit), potasyum, bakır, demir, magnezyum, fosfor, lif ve bitkisel proteininin yanı sıra, melatonin ve polifenol gibi antioksidanlarla dolu. İyi yağ kaynaklarından olması, onu kalp ve damar sağlığı için ideal besin yapıyor. Yağ deyince hemen korkma! 2001 tarihli bir Loma Linda Üniversitesi çalışmasına göre düzenli ceviz tüketimi kilo artışına yol açmıyor, aksine başarılı kilo yönetiminde kilit faktör olan tokluğu sağlıyor. BMCMedicine’da yayımlanan bir başka çalışmaya göre, Akdeniz tipi beslenmede yer alan ceviz, haftada üç porsiyon tüketildiğinde genel ölüm riskini yüzde 39 oranında azaltıyor. Ayrıca ceviz, kan şekerini düzenleyici etkisiyle tip 2 diyabet hastalan için de çok değerli bir gıda. Tam tahıllar, renkli sebze ve meyveler, bakliyatlar ve ceviz gibi yemişlerden oluşan, büyük oranda bitki temelli bir beslenme düzeni, kanserle mücadelede dahi önemli rol oynuyor.

Neye girse yakışan lezzetine gelirsek… Bu lezzet, onu aşçıların en sevdiği besinlerden birine dönüştürmüş. Gıda ve aşçılık alanındaki çalışmalarıyla tanınan yazar Andrew F. Smith, cevizin son 500 yıldır batı dünyasında şefler ve aşçılar tarafından tüm yemeklerde kullanıldığını söylüyor. Cevizli salatalar, ekmekler, kek ve çörek çeşitleri, hatta geleneksel kültürümüzdeki tatlılar ve atıştırmalıklar… Ağzımızı daha fazla sulandırmadan, hasat turunun detaylarına geçeyim en iyisi!

TARLADAN SOFRAYA UZANAN YOLCULUK…

California Walnut Commission’ın özel davetiyle gerçekleşen turumuzun ilk akşamında, dünyanın birçok yerinden gelen basın mensupları ve diyetisyenlerle birlikte akşam yemeğinde buluştuk. Modesto’daki Galletto Ristorante’de yediğimiz yemek, bizim için özel hazırlanan cevizli lezzetlerden oluşuyordu ve şef yeteneklerini konuşturmuştu. Makarna, risotto ve salata çeşitleri ile doldurduğum tabağımla çok mutluydum. Yediklerimden aldığım keyfin tur boyunca devam edeceğinin işaretiydi bu adeta.

Ertesi sabah erken saatlerde Mid Valley Nut isimli aile şirketinin ceviz işleme fabrikasını ziyaret ederek, cevizin tarladan soframıza uzanan yolculuğuna tanıklık ettik. Bütün hâlde fabrikaya ulaşan taze cevizler önce yeşil dış kabuğundan ayrılıyor, ardından yıkanıyor, kurutuluyor ve çeşitli formlara (bütün, kırılmış, ufalanmış) bürünmek üzere fabrikanın farklı bölümlerine doğru yola çıkıyordu. Fabrikada, ihraç edilmek üzere çuvallara doldurulan kabuklu cevizlerden, atıştırmaya hazır küçük paketlere kadar birçok farklı üretim yapılıyordu.

ihracat demişken, Kaliforniya cevizinin en çok ihraç edildiği ülkeler arasında Türkiye üçüncü sırada yer alıyor. Ceviz ihracatı 1995 yılından bu yana yüzde 700 artış göstermiş. Geçtiğimiz yılın ihracat rakamlarına göre, üretilen tüm Kaliforniya cevizinin yüzde 64 gibi büyük bir oranı ihraç edilmiş. Bu arada Amerika’da cevizin yüzde 99’unun Kaliforniya’da üretildiğini de ekleyelim. Kısacası bizim için nasıl Karadeniz fındık demekse, Amerika için de Kaliforniya ceviz demek.

GÜZEL, KADİM AĞAÇ

Bilinen en eski ağaç olan ceviz ağacının geçmişi milattan öncesine dayanıyor. Verimli, sulak topraklarda yetişen ceviz ağacı, yüz yıl boyunca meyve verebiliyor. Bu bilgiler, turumuzun bir sonraki etabı olan ceviz bahçesi ziyaretinde gördüğüm ağaçlara farklı bir gözle bakmamı sağladı. Asırlık bir ağaca nasıl saygı duyulmaz? Ben de onlara sarılarak sevgimi gösterdim. Verdikleri bu şahane meyve için teşekkür ettim.



Bahçe gezimiz sırasında bol bol güneş ve toprakla haşır neşir olup çok acıktığımız için, gezi sonrasındaki öğle yemeğinde hepimizin iştahı yerindeydi. The Fruityard’daki yemekte sanırım patates güvecine gömülebilirdim, kabuklarıyla pişmiş patatesler öyle lezzetliydi ki! Eşlik eden cevizli salata da öyle… Bol güneşli sıcacık bir günün ardından, aynı akşam konaklamak için uzunca bir yolculuk sonrası ulaştığımız High Sierra’daki Tenaya Lodge, ısıran soğuk havasıyla bizi bir anda şaşırttı. Dağlık bölgede muhteşem bir doğanın içinde bulunan otele giderken, “Sabah koşuya çıkarım!” diye heyecanlanan ben, akşam sarınacak battaniye aramaya başlayınca sıcak yatağımda kalmayı tercih ettim. Ve buraya bir gün tekrar gelmeyi, hatta bu doğayı kar altında görmeyi hayal ettim. Turun son günü ise muhteşem güzellikteki Yosemite National Park’ta geçti.

Dev kayalardan akan şelaleler, etrafta koşturan sincaplar, akan dereler ve bol oksijen derken, bünyeme yüksek doz doğa vitamini aşılamış oldum. Sanırım bu bana uzunca bir süre yeter…

BUNLARI BİLİYOR MUSUN?

  • Kabuklu ceviz satın almak için en uygun mevsimler sonbahar ve kış.
  • Kabuklu cevizi, kullanmadan hemen önce kırmalısın. Bunun için piyasada ceviz kıracakları satılıyor. Ancak eğer çok tazeyse, iki tane kabuklu cevizi avcunda birbirine bastırarak da kolayca kırabilirsin.
  • Taze ceviz hafif yemişimsi kokar ve tatlıdır. Uygun olmayan saklama koşullarında ısıya maruz kalırsa, içindeki yağın yapısı değişir. Bu da istenmeyen koku ve tatlara yol açabilir.
  • Cevizi kısa sürede kullanacaksan, satın aldıktan sonra hava almayan bir kapta buzdolabında veya serin ve kuru bir kilerde sakla. Bu şekilde altı aya kadar tazeliğini korur. Daha uzun sürede kullanmayı planlıyorsan, dondurucuda bir yıla kadar saklayabilirsin.
  • Bir porsiyon ceviz; 30 gram, bir avuç ya da 12-14 yarım ceviz anlamına geliyor. Porsiyonda bulunan 190 kalorinin 160’ı yağdan geliyor. Bu miktarda ceviz yiyerek dört gram protein, iki gram lif ve 2,5 gram Omega-3 almış oluyorsun.
  • 1.113 farklı gıdanın antioksidan değerinin test edildiği bir çalışmada ceviz, böğürtlenden sonra ikinci sırada yer almış. Bu antioksidanların kansere karşı koruyucu etkisi olduğu düşünülüyor.
  • Kabuklu ceviz satın almak için en uygun mevsimler sonbahar ve kış.
  • Kabuklu cevizi, kullanmadan hemen önce kırmalısın. Bunun için piyasada ceviz kıracakları satılıyor. Ancak eğer çok tazeyse, iki tane kabuklu cevizi avcunda birbirine bastırarak da kolayca kırabilirsin.
  • Taze ceviz hafif yemişimsi kokar ve tatlıdır. Uygun olmayan saklama koşullarında ısıya maruz kalırsa, içindeki yağın yapısı değişir. Bu da istenmeyen koku ve tatlara yol açabilir.
  • Cevizi kısa sürede kullanacaksan, satın aldıktan sonra hava almayan bir kapta buzdolabında veya serin ve kuru bir kilerde sakla. Bu şekilde altı aya kadar tazeliğini korur. Daha uzun sürede kullanmayı planlıyorsan, dondurucuda bir yıla kadar saklayabilirsin.
  • Bir porsiyon ceviz; 30 gram, bir avuç ya da 12-14 yarım ceviz anlamına geliyor. Porsiyonda bulunan 190 kalorinin 160’ı yağdan geliyor. Bu miktarda ceviz yiyerek dört gram protein, iki gram lif ve 2,5 gram Omega-3 almış oluyorsun.
  • 1.113 farklı gıdanın antioksidan değerinin test edildiği bir çalışmada ceviz, böğürtlenden sonra ikinci sırada yer almış. Bu antioksidanların kansere karşı koruyucu etkisi olduğu düşünülüyor.

İŞTAH AÇAN NOTLAR…

• Cevizi hafifçe kavurmak tatlı fındıksı lezzetini arttırıyor. Fırında 175 derecede 5-7 dakika, ocakta ise orta ateşte 3-5 dakika karıştırarak kavurabilirsin.

• Tok tutucu ve daha leziz bir makarna yapmak istiyorsan, makarnana sebze sosuyla birlikte ceviz eklemeyi dene.

• Cevizleri rokfor, kurutulmuş meyve parçaları ve sevdiğin diğer peynirlerle birleştirerek konukların için güzel bir keyif tabağı hazırla.

• Kahvaltı sandviçin için avokado ve beyaz peyniri birlikte ez, bu karışıma ufalanmış ceviz ekleyerek harika bir sandviç sosu yap.

• Ballı yulaflı yoğurdun içine ya da pankeklerin üzerine ceviz ekleyerek kahvaltını lezzetlendir.

• Ev yapımı ekmek, kek, kurabiye, hatta pizza hamuruna ceviz ilave etmeyi dene.

• Pesto, humus gibi soslara ceviz ekleyip harika lezzetler yarat.

Yazı: Sibel Yeşil çay




Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*