Anasayfa / Gereksiz Bilgiler / BİR MUMA ÜFLEDİĞİMİZDE NEDEN SÖNER?

BİR MUMA ÜFLEDİĞİMİZDE NEDEN SÖNER?



BİR MUMA ÜFLEDİĞİMİZDE VEYA BİR RÜZGÂR ESTİĞİNDE, MUMA OKSİJEN GELDİĞİ HALDE MUM NEDEN SÖNER? OYSA ATEŞİN YANMASI İÇİN OKSİJEN GEREKİR?

Bildiğimiz gibi mum yanarken yanmakta olan, aslında fitili değil, fitilin dibindeki parafinden buharlaşıp yükselmekte olan, bir kısmı da yüzey gerilimiyle fitilden yukarı tırmanan karbon-hidrojen bileşikleri. Bunların buharlaşma ve yanma sıcaklıkları düşük olduğundan, kendileri yanıyor, ancak normalde fitili tutuşturamıyorlar. Gerçi mum eridikçe, fitilin açıkta kalan boyu uzuyor ve bu üst kısım; bir sonraki tutuşturma sırasında, kibritin görece yüksek yanma sıcaklığıyla karşılaşınca, üzerindeki hidrokarbonlar da yandıktan ve alev ‘kemiğe’ dayandıktan sonra, tutuşup yanabiliyor. Böylelikle fitilin açıkta kalan boyu, yaklaşık olarak belli bir uzunlukta kalıyor.



Mumun yanma olayının devam edebilmesi için, bir yandan fitilin etrafındaki hidrokarbon buharlarının yanıyor olması, diğer yandan dipten gelen hidrokarbon buharı akışının devam etmesi gerekiyor. Ki bu buharlar, fitilin yanından geçerken, alevin sıcaklığıyla ısınıp, yanma reaksiyonuna girebilsinler. Bu reaksiyon için oksijen de lazım ve biz muma üflerken, havayla birlikte oksijen de üflüyoruz, bu doğru. Ancak, fazla sert üflediğimizde, fitilin etrafında yanmakta olan hidrokarbonların oluşturduğu o ‘reaksiyon çemberini’ yani alevi de fitilden koparıp, gerilere fırlatıyoruz. Yanma olayı son buluyor ve etrafında ne kadar oksijen veya hidrokarbon bulunursa bulunsun, fitil yeni bir kibritle tekrar tutuşturulana kadar, yanma başlayamıyor. Hatta bu sert üfleme sırasında alev dağılırken, içindeki hidrokarbonlar soğumaya yüz tuttuklarından dolayı ‘tam yanmayı’ başaramayıp, oldukça ağır kokulu ve siyah renkli bileşiklere dönüşerek, havada uçuşan ipliksi yapılar oluşturuyor.




Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.